DOLAR
32,2637
EURO
34,6695
ALTIN
2.432,42
BIST
9.814,19
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Açık
22°C
İstanbul
22°C
Açık
Cuma Parçalı Bulutlu
22°C
Cumartesi Parçalı Bulutlu
21°C
Pazar Parçalı Bulutlu
22°C
Pazartesi Az Bulutlu
22°C

Özaşık, “Geleneksel Türk Tiyatrosu, Ramazan ile birleşerek popüler bir kültür yaratmıştır”

Dini ibadetlerin yanı sıra kültürel tınıları da içinde barındıran Ramazan Ayı, klâsik Türk tiyatrosunun kıymetli temsillerinden Meddah, Orta Oyunu, Karagöz Hacivat ve Kavuklu ile Pişekâr, kadim kültürün temsillerini de içinde barındırıyor.

Özaşık, “Geleneksel Türk Tiyatrosu, Ramazan ile birleşerek popüler bir kültür yaratmıştır”
29.03.2024 15:00
1
A+
A-

Dini ibadetlerin yanı sıra kültürel tınıları da içinde barındıran Ramazan Ayı, klâsik Türk tiyatrosunun değerli temsillerinden Meddah, Orta Oyunu, Karagöz Hacivat ve Kavuklu ile Pişekâr, kadim kültürün temsillerini de içinde barındırıyor. Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Lisanı Edebiyatı Kısmı Doktora Öğrencisi Orkun Özaşık; Ramazan Ayı ve Klâsik Türk Tiyatrosu ile ilgili bilgiler verdi.

Geleneksel Türk tiyatrosunun Ramazan Ayı’nın vazgeçilmez bir kültürel ögesi olduğunu söyleyen Özaşık, “Geleneksel Türk tiyatrosu denildiğinde akla çabucak meddah, orta oyunu, köy seyirlik oyunları, Karagöz ile Hacivat gelmektedir. Bugün için doğal bir icra ortamında izleme imkânı bulmamız çok güç olan bu şov tipleri, geçmişte halkın hayatının bir kesimi olarak asırlar uzunluğu devam etti. Uzun kış gecelerinde, bayramlarda, merasimlerde güldürmek ve eğlendirmek fonksiyonuyla icra edilen bu oyunlar, Ramazan akşamlarında da icra edilirdi” diye konuştu.

“Türk tiyatrosu en çok Ramazan ayı ve bayramlarda icra edilirdi”

Özaşık, “Bilindiği üzere, ay yılı temelli olan Hicrî takvim, her sene on bir gün öne gelmektedir. Bu nedenle otuz küsur sene içerisinde Ramazan her mevsimde yaşanmaktadır. Klasik Türk tiyatrosu da bu duruma ahenk sağlar ve bilhassa sıcak yaz aylarında tutulan oruç sonrasındaki serin saatlerde yahut iftarın erken yapıldığı uzun kış gecelerinde karşımıza çıkar. Meddah, kukla, Karagöz üzere oyunlar daha profesyonel oyunlardır. Bu oyunları, icra edenler kendi meslekleri yanında bunu da kendilerine meslek edinirler. Münasebetiyle, Meddah, kukla, Karagöz daha fazla kent ve kasabalarda bulunmuşlardır. Meddah, kukla oynatıcısı yahut Karagözcü için ya kalabalık bir yerde daimî olarak oynamak ya da çağdaş tiyatronun birinci safhasında olduğu üzere kasabalara, köylere giderek ‘gezici’ bir halde oyun oynamak kelam mevzusudur. Köy seyirlik oyunları ise daha çok köy beşerinin amatör temsilleridir. Hasebiyle köy seyirlik oyunlarında ustalaşmaktan pek kelam edilemez. Bunlar köylülerin kendi içlerinden çıkarmış oldukları bir grupla yapılır. Sonuçta ortalarındaki tüm farklara karşın hepsinin icrasının en ağır olduğu vakitlerden birinin Ramazan ayı ve akabinde gelen bayram olduğu aşikârdır” dedi.

Ramazan Ayı’nın klasik Türk tiyatrosuna katkıları bilgi veren Özaşık, “Kimi yörelerde Karagöz Hacivat oyunlarının, Ramazan’ın her gecesinde oynanmak için, otuz başka metni vardır. Bu oyunlarda Karagöz ve Hacivat, her gece farklı bir mevzuda atışırlar. Zira Meddahlar, Karagözcüler ve kuklacılar Ramazan ayında izleyenlere farklı farklı kıssalar anlatmak ve sıkılmalarını engellemek için farklı yaratımlarda bulunmuşlardır. Ramazan ayını uzunluğu ve çabucak akabinde gelen bayram bu gelişmeyi mecburî kılmıştır. Ramazan ayı bu istikametiyle bile klasik Türk tiyatrosu üzerinde olumlu bir tesir sağlamıştır. Günümüzde klasik olarak icra edilmese bile, şimdiki icra yerlerinde kısmen de olsa varlığını sürdürmektedir” diye konuştu.

Özaşık, “Türklerin İslamiyet’i benimsemesiyle bir Türk-İslam kültürü oluşmuştur. Yemeklerimiz, ritüellerimiz, geleneklerimiz, sembollerimiz ve benzeri pek çok şey bu istikamette değişip, dönüşmüştür. Klâsik Türk tiyatrosunun alt başlıklarının hepsi için de durum böyledir. Ayrıyeten Türkler, öteki İslam coğrafyalarına göre çok varlıklı bir Ramazan kültürü oluşturmuştur. Ramazan cümbüşleri ise, klâsik Türk tiyatrosu ile Ramazan kültürünün harmanlandığı değişik bir kültür başlığıdır. İşte bu birleşim klâsik Türk tiyatrosunun İslam sonrasında daha farklı bir misyonla varlığını sürdürmesini sağlamıştır. Kısaca belirtmek gerekirse; klasik Türk tiyatrosu, Ramazan ile birleşerek tanınan bir kültür yaratmıştır” dedi.

“Geleneklerimiz değişerek ve dönüşerek var olmaya devam edecek”

Geleneklerin dönüşerek var olduğunu vurgulayan Özaşık, “Her geleneğin, yaşanan çağ ile birlikte güncellenmesi son derece olağandır. Bu durumdan çok da hayıflanmamak lazım. Asıl konu, onu ne kadar ve nasıl güncelleyebildiğimizdir. Klâsik Türk tiyatrosu, temelde vakit geçirmek, eğlenmek ve güldürmek gayelerini taşımaktadır. O halde değişen dünya ile birlikte hayatımıza giren gazete, mecmua, radyo, televizyon, bilgisayar ve telefonlara karşı ne kadar direnebilirler? Direnemedikleri ve bizlerin hem klâsik Türk tiyatrosunu hem de başka Ramazan geleneklerini nostaljik bir hassasiyetle şuurlu olarak müdafaaya çalıştığımızı görüyorsunuz. Ama bugün gelinen noktada çok da ümitsiz olmamakta yarar var. Zira yeni jenerasyonlar hem bakanlıklarımızın hem de üniversitelerimizin yaptığı projeler sayesinde, başta klasik Türk tiyatrosu olmak üzere geleneklerimizle tanışıyor ve gördükleri, öğrendikleri şeyler güzellerine gidiyor. İnanıyorum ki, asırlardır olduğu üzere geleneklerimiz değişerek, dönüşerek var olmaya devam edecektir” diye konuştu.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

ankara web tasarım ingilizce kursu web tasarım ankara haberler çimento helezonu Renault Yedek Parça Ankara Çıkışlı Karadeniz Batum Turu Dacia Yedek Parça Fluence Yedek Parça iveco yedek parça ankara Güneş Enerjisi İmplant Süt Sağım Makinesi Yedek Parça Casıo g shock forklift aküsü Pt100 ankara ceza avukatı Ankara endoskopi labomat Ortodontik Tedavi Beta Law dacia yedek parça güç trafosu dunnage airbag e-imza check up Huzurevi damla etiket radyal fan iç mimarlık jean Hobi Bahçesi Yatırımı etiler pilates Adblue yer yıkama makinesi Baharat Çeşitleri